W Stronę Ojca i no co ty Tato
O przemocy w rodzinie doświadczanej przez mężczyzn
22.04.2008.
Jeśli słyszymy o przemocy w rodzinie, to zazwyczaj wyobrażamy sobie taki scenariusz wydarzeń: ofiara-kobieta jest krzywdzona przez sprawcę-mężczyznę. Prawie nigdy nie słyszymy o przemocy doświadczanej przez mężczyzn ze strony kobiet.

Na podstawie danych liczbowych przemoc wobec mężczyzn to nikły procent przypadków przemocy. Trzeba jednak pamiętać, ze statystyki mówią tylko o sytuacjach przemocy zgłaszanych w instytucjach (np policja, Pogotowie „Niebieska Linia”), więc tak naprawdę nie da się określić realnej skali przemocy w rodzinie w ogóle oraz tej - doświadczanej przez mężczyzn.

 Czym jest przemoc w rodzinie?

Przemoc w rodzinie to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie przeciwko członkowi rodziny, które narusza jego prawa i dobra osobiste, powodując cierpienie i szkody. Definicja przemocy nie wskazuje na płeć ofiary czy sprawcy. Zarówno kobieta jak mężczyzna mogą być sprawcą lub ofiarą przemocy.

 Zachowanie można nazywać przemocą tylko i wyłącznie wtedy, jeśli towarzyszy mu świadomy zamiar wyrządzenia krzywdy i cierpienia, postawienia drugiej osoby w sytuacji zależności i bezradności, przymusu, polegania na „łasce i niełasce” sprawcy. Jeżeli nie można stwierdzić lub nie ma intencji wyrządzenia krzywdy, można mówić o agresji, konflikcie czy gniewie. 

Przewaga sił może dotyczyć siły fizycznej - tutaj przewagę ma prawie zawsze mężczyzna. Przewaga  w zakresie „siły psychicznej” może oznaczać np wyższą pozycję w hierarchii, wyżej rozwinięte umiejętności społeczne,  bardziej dostępne wsparcie rodziny i znajomych. Przemoc psychiczna, czyli wykorzystywanie znajomych „słabych punktów” drugiej osoby przeciwko niej może przybierać takie formy:  poniżanie, wyzywanie, groźby, wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, upokarzanie (też publiczne), zawstydzanie, złośliwe żarty dotyczące ważnych, osobistych, delikatnych obszarów np sfery seksualnej (przemoc seksualna!), męskości, ojcostwa, osiągnięć, zdolności; izolowanie od wsparcia społecznego, rozprzestrzenianie nieprawdziwych, krzywdzących opinii, narzucanie własnych poglądów, stała krytyka, wmawianie choroby psychicznej, kontrolowanie i ograniczanie kontaktów z innymi osobami.

Przemocą w sferze ekonomicznej, czyli finansów i majątku, pracy -  może być korzystanie z finansów bez porozumienia z drugą osobą, np zaciąganie obciążających kredytów, pożyczek; zmuszanie do udowadniania swoich finansowych potrzeb; zabieranie wspólnego majątku bez uzgodnienia; niezaspokajanie czy pozbawienia potrzeb materialnych rodziny czy partnera; odbieranie zarobionych pieniędzy; uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej;  szantażowanie.

Cierpienie i rozmaite szkody dotyczą wielu różnych sfer życia i wiążą się z poważnym naruszeniem podstawowych praw i dóbr osobistych (np określonych przez prawo polskie i europejskie):

Szkody psychiczne:

 - zniszczenie poczucia wartości i godności,

- obniżona zdolność samodzielnej oceny sytuacji i faktów oraz decydowania o sobie,

 - uniemożliwienie podjęcia jakichkolwiek działań niezgodnych z zasadą posłuszeństwa,

 - osłabienie psychicznych i fizycznych zdolności stawiania oporu

 - wyrobienie przekonania o daremności prób zmiany złej sytuacji i decydowania o sobie,

 - odizolowanie od zewnętrznych źródeł wsparcia - zatrzymanie przemocy bez wsparcia jest niezwykle trudnym zadaniem,

Szkody materialne - ekonomiczne:

- straty finansowe

- całkowita zależność finansowa od partnera,

- znalezienie się bez środków do życia. 

Cechy przemocy

- Powtarza się

- Eskaluje – sprawczyni/sprawca poszukuje coraz bardziej skutecznych form wpływu

- Łamie wyobrażenia na temat związku

- Powoduje zniekształcenia poznawcze (usprawiedliwianie sprawcy/sprawczyni, żeby widzieć sens pozostania w związku)

- Odpowiedzialność jest ZAWSZE po stronie osoby, która decyduje się stosować przemoc

Co czuje i myśli mężczyzna, który doświadcza przemocy?

Mężczyźni  - ofiary przemocy ze strony partnerek, mówią głównie o przemocy psychologicznej i ekonomicznej, dlatego nie będę szerzej omawiać przemocy fizycznej i seksualnej, co nie znaczy, oczywiście, ze mężczyźni nie doświadczają takich form przemocy. Przemoc fizyczną ze strony fizycznie słabszych kobiet jest im łatwo powstrzymać zatrzymując wyciągniętą rękę, czy przytrzymując, nie reagując na ciosy. Z przemocą psychiczną - najbardziej niszczącym elementem każdej przemocy - jest mężczyznom znacznie trudniej sobie radzić. Przemoc ta uderza w  poczucie męskości, wartości, w poczucie bezpieczeństwa i  przewidywalności świata, w wiarę w „potęgę rozumu”, w porządek świata mężczyzny. Świat ofiary przemocy jest światem bólu, cierpienia, ogromnego chaosu myśli i uczuć na temat siebie i świata. Jest to świat olbrzymiej niepewności i bezradności, obaw, strachu, poczucia winy i krzywdy, bezsilności i braku wpływu. Mężczyzna, który doświadcza przemocy wstydzi się, przed samym sobą i innymi ludźmi, że ma rozbitą rodzinę, wstydzi się że on – mężczyzna, który powinien być silny, samowystarczalny, radzący sobie w każdej sytuacji, jest krzywdzony i poniżany. Wstydzi się, że nie jest w stanie poradzić sobie z przemocą skutecznie i bez pomocy. Źle o sobie myśli i bardzo nisko siebie ocenia. Przestaje wierzyć, że w jego życiu może być lepiej. Często pojawiają się problemy z koncentracją, efektywnością pracy i snem, związane z długotrwałym i silnym stresem.

Relacja, w której występuje przemoc wymyka się rozsądkowi i wszelkiemu porządkowi świata. To nie jest problem, zadanie, które można racjonalnie zanalizować i szukać rozwiązania tylko przy pomocy intelektu. Popularne mechanizmy radzenia sobie mężczyzn nie znajdują tu zastosowania: nie pomaga odwoływanie się do „ogólnie” przyjętego porządku świata, do zasad „kulturalnej rozmowy” o konkretnych problemach, ich analizy, szukania źródła problemu i rozwiązania go”. Przemoc dotyczy świata relacji i emocji, rządzącego się zupełnie innymi prawami. Mężczyzna, od którego oczekuje się siły, zaradności i samodzielności - jako ofiara przemocy jest stroną słabszą, przegrywającą, nie radzącą sobie. Często aktualizują się stereotypy: „Przecież to kobieta powinna być słabsza, a ja silniejszy od niej. W takim razie, jakim ja jestem mężczyzną?”. On - mężczyzna nie jest w stanie efektywnie zatrzymać przemocy. Odczuwa silny brak poczucia wpływu na sytuację, co go bardzo frustruje, uderza w jego poczucia „ja”.

Radzenie sobie z przemocą

Radzenie sobie z przemocą ze strony partnera, to działania zmierzające do wykorzystania dostępnych środków (psychologicznych czy prawnych) obrony przed przemocą w celu zapewnienia jak największego bezpieczeństwa i możliwie jak najmniejszego doświadczania skutków przemocy. Jest to zadanie niezwykle trudne, niezależnie od płci. 

Co robić, gdy jesteś ofiarą przemocy?

1 - zdobywaj informacje o swojej sytuacji prawnej, możliwościach prawnych i proceduralnych - np „Niebieska Karta”. Dowiedz się, jak skutecznie wykorzystywać dostępne możliwości prawne.

2 - zdobądź informacje o placówkach profesjonalnie świadczących pomoc ofiarom przemocy w rodzinie. Udzielana pomoc jest szeroko dostępna i nieodpłatna. Pomoc jest udzielana wszystkim ofiarom przemocy w rodzinie!!!  Masz prawo z niej korzystać.

3 - Konkretne działania są RÓWNIE WAŻNE jak wsparcie znajomych przyjaciół, rodziny

i profesjonalistów - psychologów, pracowników socjalnych, prawników, instytucji prawa. Z

przemocą w rodzinie nikt jeszcze nie poradził sobie skutecznie sam. Korzystanie z pomocy to

twoje prawo i dostępna możliwość. Korzystanie z pomocy w sytuacji przemocy w rodzinie to

najbardziej skuteczny sposób radzenia sobie. Z doświadczeń osób pomagających wynika, że

najlepiej jest, gdy konkretnym działaniom towarzyszy wsparcie psychologiczne. Daje ono

siłę, większą świadomość, zmniejszenie długotrwałych skutków przemocy;

pomaga podejmować przemyślane decyzje i działania, by dbając o swoje dobro nie

szkodzić, oraz, co ważne ułożyć sobie dobre relacje  z ludźmi w przyszłości. Nie jest zawsze

prawdą, że  „ze swoimi kłopotami musisz poradzić sobie sam”. Poszukaj takich znajomych, od których nie usłyszysz:„Co z ciebie za facet, z babą nie umiesz sobie poradzić?”

4 - Skorzystaj z pomocy psychologa, by lepiej radzić sobie emocjonalnie. Masz prawo czuć się pokrzywdzony i niepewny, ale nie musisz być bezradny. Uczucia ofiary przemocy są niezwykle silne i trudne. Emocji nie da się usunąć, nie czuć ich. One po prostu są. Próby zrozumienia, zaprzeczenia im, odsunięcia ich czy zagłuszenia przez np alkohol, ucieczkę w pracę czy życie towarzyskie są niemożliwe, ulga pojawia się tylko tymczasowo. W długiej perspektywie - jest to marnowanie energii i czasu oraz ryzykowanie długotrwałych szkód np uzależnienia.

5 - Korzystaj ze swoich praw i organów prawa, np policji, procedur („Niebieska Karta”).

NIGDY nie używaj przemocy - szczególnie fizycznej, by „obronić się” przed przemocą.

Lucyna Gromulska

mgr Lucyna Gromulska: psycholog, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego,  od kilku lat prowadzi konsultacje psychologiczne (bezpośrednie, telefoniczne i mailowe) oraz współprowadzi grupę wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie w „Niebieskiej Linii” . Prowadzi szkolenia/warsztaty dla dorosłych należących do różnych grup zawodowych z zakresu pomagania ofiarom przemocy w rodzinie i umiejętności społecznych. Autorka publikacji na temat pomagania ofiarom przemocy, a szczególnie mężczyznom doświadczającym przemocy w rodzinie.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

komentarze

Jeszcze nie ma komentarzy - dodaj swój używając poniższego formularza...


Strona 1 z 0 ( 0 komentarze )
©2006 MosCom

Musisz się zalogować.





Logowanie

Login

Hasło

Remember me?
Zapomniane hasło?
Załóż konto

Tatusiowe menu

Nasze Forum
Weekendowy Tata
Czy nasze państwo realnie wspiera równouprawnienie w życiu rodzinnym?
 


Dotacja
  Kwota [PLN]



Ostatnio nadesłane:


24.11.2017.